Standardy Ochrony Małoletnich

W celu realizacji obowiązku ustanowionego na mocy ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 560 ze zm.) oraz w trosce o ich godność oraz dobro psychiczne Ośrodek Szkolenia Kierowców LEMON Andrzej Byjoś wprowadza Standardy Ochrony Małoletnich. Zapewniają one kompleksowe zasady zachowania wobec małoletnich ze strony osób zatrudnionych w naszej jednostce oraz procedury działania w wypadku stwierdzenia krzywdy.

Pracownicy Ośrodka Szkolenia Kierowców podejmując wszelkie działania kierują się przede wszystkim dobrem małoletniego i jego najlepszym interesem.

Osoby małoletnie są przez pracowników Ośrodka Szkolenia Kierowców traktowane z szacunkiem i z uwzględnieniem ich potrzeb.

Stosowanie wobec małoletniego przemocy w jakiejkolwiek formie jest zakazane.

Pracownicy wykonując swe obowiązki są zobligowane do działania zgodnie z obowiązującymi powszechnie przepisami prawa oraz niniejszymi Standardami.

Rozdział I

Słowniczek pojęć

§ 1.

1. Ośrodek Szkolenia Kierowców (OSK)- Ośrodek Szkolenia Kierowców LEMON Andrzej Byjoś

2. Pracodawca – właściciel lub inna osoba zarządzająca Ośrodkiem Szkolenia Kierowców, bądź odpowiadająca za organizację pracy w imieniu właściciela, która jest przełożonym pracowników w Ośrodku Szkolenia Kierowców, w którym małoletni podejmują naukę w celu uzyskania prawa jazdy.

3. Pracownik – każda osoba zatrudniona u pracodawcy lub u podmiotu współpracującego z pracodawcą na podstawie stosunku pracy albo umowy cywilnoprawnej, a także osoba, która wykonuje na rzecz pracodawcy jakąkolwiek działalność (np. pełnoletni współpracownik, stażysta, praktykant czy wolontariusz).

4. Praca – każda czynność podejmowana w Ośrodku Szkolenia Kierowców na podstawie stosunku pracy albo umowy cywilnoprawnej, a także w ramach współpracy, stażu, praktyki, wolontariatu czy pomocy.

5. Małoletni – każda osoba, która nie ukończyła osiemnastu lat i zamierza podjąć lub podjęła naukę w Ośrodku Szkolenia Kierowców w celu uzyskania prawa jazdy.

6. Opiekun prawny/opiekunowie prawni – przedstawiciel ustawowy małoletniego (rodzic, rodzic zastępczy, opiekun, opiekun tymczasowy).

7. Zgoda opiekuna – w przypadku zwykłych, bieżących spraw życia małoletniego oraz zgoda obojga rodziców w istotnych sprawach małoletniego. Należy odpowiednio stosować w stosunku do zgody rodzica zastępczego, opiekuna lub opiekuna tymczasowego.

8. Członek rodziny - osoba spokrewniona albo niespokrewniona, pozostająca z małoletnim w faktycznym związku oraz wspólnie zamieszkującą i gospodarującą.

9. Instruktor nauki jazdy – pracodawca lub pracownik, posiadający odpowiednie kwalifikacje zawodowe i prowadzi teoretyczną lub praktyczną część kursu nauki jazdy.

10. Krzywdzenie małoletniego - każde zachowanie w stosunku do małoletniego, stanowiące czyn zabroniony, a także zaniedbanie, działanie lub zaniechanie oraz ich rezultat, które skutkują lub mogą skutkować naruszeniem praw, dóbr osobistych swobody lub zakłóceniem rozwoju małoletniego.

11. Osoba odpowiedzialna za stosowanie standardów ochrony małoletnich – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który sprawuje nadzór nad prawidłowym stosowaniem w Ośrodku Szkolenia Kierowców standardów ochrony małoletnich oraz ich aktualizacją.

12. Osoba odpowiedzialna za prowadzenie interwencji – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który jest odpowiedzialny za prowadzenie interwencji w Ośrodku Szkolenia Kierowców przed właściwymi organami lub instytucjami.

13. Osoba odpowiedzialna za udzielanie wsparcia małoletniemu – pracodawca lub wskazany przez niego pracownik, który jest odpowiedzialny za opracowanie oraz nadzór nad realizacją planu wsparcia małoletniego po ustaleniu zdarzenia/zdarzeń krzywdzenia małoletniego.

14. Dane osobowe małoletniego – każda informacja oraz ich zbiór umożliwiający identyfikację małoletniego.

Rozdział II

Zasady ochrony małoletnich przed krzywdzeniem

§ 2.

Zasady zatrudniania pracowników oraz dopuszczania innych osób do opieki nad małoletnimi

1. Organizator przed nawiązaniem stosunku pracy, niezależne od podstawy nawiązania stosunku pracy oraz terminu jej trwania uzyskuje informacje:

• w przypadku każdego pracownika, wolontariusza, praktykanta z Krajowego Rejestru Karnego w zakresie przestępstw określonych w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2023 r. poz. 172 oraz z 2022 r. poz. 2600), lub za odpowiadające tym przestępstwom czyny zabronione określone w przepisach prawa obcego;

• w przypadku zatrudnienia każdej osoby z Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym z dostępem ograniczonym.

2. W przypadku zatrudniania kandydata do pracy lub dopuszczenia do kontaktu z małoletnimi osoby posiadającej obywatelstwo innego państwa jest on zobowiązany do złożenia przed zatrudnieniem lub dopuszczeniem do kontaktu z małoletnimi informacji z rejestru karnego państwa, którego jest obywatelem, uzyskiwanej do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi.

3. W przypadku, gdy prawo państwa, którego obywatelem jest osoba, o której mowa w pkt 4 nie przewiduje wydawania informacji do celów działalności zawodowej lub wolontariackiej związanej z kontaktami z dziećmi, osoba ta przedkłada informację z rejestru karnego tego państwa.

4. W przypadku, gdy prawo państwa, z którego ma być przedłożona informacja, o której mowa w ust. 4–5, nie przewiduje jej sporządzenia lub w danym państwie nie prowadzi się rejestru karnego, osoba, o której mowa w pkt 5**,** składa pracodawcy oświadczenie o tym fakcie wraz z oświadczeniem, że nie była prawomocnie skazana w tym państwie za czyny zabronione odpowiadające przestępstwom określonym w rozdziale XIX i XXV Kodeksu karnego, w art. 189a i art. 207 Kodeksu karnego oraz w ustawie z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz, że nie wydano wobec niej innego orzeczenia, w którym stwierdzono, iż dopuściła się takich czynów zabronionych, oraz że nie ma obowiązku wynikającego z orzeczenia sądu, innego uprawnionego organu lub ustawy stosowania się do zakazu zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, wypoczynkiem, leczeniem, świadczeniem porad psychologicznych, rozwojem duchowym, uprawianiem sportu lub realizacją innych zainteresowań przez małoletnich, lub z opieką nad nimi.

5. Oświadczenia, o których mowa w pkt 4, składane są pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. 

6. Informacje oraz oświadczenia, o których mowa w pkt 5 - 8, pracodawca załącza do akt osobowych pracownika albo dokumentacji dotyczącej osoby dopuszczonej do takiej działalności.

7. Zatrudniani pracownicy przed rozpoczęciem pracy lub dopuszczeniem do kontaktu z małoletnimi są zobowiązani do zapoznania się ze Standardami Ochrony Małoletnich obowiązującymi w Ośrodku.

8. Potwierdzenie zapoznania się z ww. dokumentami oraz oświadczenia o zobowiązaniu się do ich przestrzegania składane jest w formie pisemnej i umieszczone w aktach osobowych lub dołączane do umów-zleceń.

§ 3.

Zasady bezpiecznych relacji małoletnich

1**.** Pracownicy dbają o bezpieczeństwo małoletnich podczas organizowanych zajęć i kursów.

2. Pracownicy wspierają małoletnich w pokonywaniu trudności. Pomoc małoletnim uwzględnia: ich umiejętności rozwojowe, możliwości wynikające z choroby, niepełnosprawności, specjalnych potrzeb edukacyjnych.

3. Pracownicy podejmują działania wychowawcze mające na celu kształtowanie prawidłowych postaw – wyrażanie emocji w sposób niekrzywdzący innych, niwelowanie zachowań agresywnych

§ 4.

Zasady bezpiecznych relacji personelu z małoletnimi obowiązują wszystkich pracowników.

Personel:

1. W komunikacji z małoletnimi zachowuje spokój, cierpliwość i szacunek. Okazuje też wobec małoletnich empatię oraz zrozumienie dla ich trudności i problemów.

2. Reaguje wg zasad konstruktywnej komunikacji i krytyki na każde obraźliwe, niewłaściwe, dyskryminacyjne zachowanie lub słowa małoletnich oraz na wszelkie formy zastraszania i nietolerancji wśród nich. 

3. Daje małoletnim prawo do odczuwania i mówienia o swoich emocjach, do wyrażania własnego zdania oraz prawo do bycia wysłuchanym przez personel.

4. Komunikację z małoletnimi prowadzi w sposób budujący relacje, a nie hierarchię zależności oraz nieufność i wrogość.

5. Nie zawstydza, nie upokarza, nie lekceważy i nie obraża małoletnich.

6. Nie obrzuca małoletnich wyzwiskami, nie wyśmiewa i nie ośmiesza ich. Nie reaguje złośliwościami, sarkazmem na zachowanie małoletnich, nie dowcipkuje i nie żartuje z nich, w sposób, który obniża poczucie własnej wartości małoletnich.

7. Unika wypowiedzi nakazujących, komenderujących, nadmiernie moralizujących, krytykanckich.

8. W procesie rozwiązywania konfliktu dba o komunikację dającą małoletniemu poczucie bezpieczeństwa emocjonalnego i psychospołecznego, chroniącą go od poczucia, że rozwiązanie konfliktu jest dla niego krzywdzące i rodzi u niego poczucie niesprawiedliwości, zlekceważenia czy odrzucenia.

9. Reaguje na problemy związane z dyscypliną małoletnich uczestniczących w różnych formach pomocy w następujący sposób:

• rozwiązuje pojawiające się problemy z dyscypliną bezpośrednio po naruszeniu zasad przez małoletnich,

• nie podnosi nadmiernie głosu i nie krzyczy, zwraca uwagę tym małoletnim, którzy łamią ustalony porządek,

• ustala i przypomina obowiązujące zasady – wyraźnie określa oczekiwane zachowania małoletnich,

• metody dyscyplinowania małoletnich dobiera adekwatnie do ich wieku i poziomu rozwoju. Metody te nie mogą naruszać godności i nietykalności osobistej małoletnich (zakaz stosowania kar fizycznych).

10. Kontakty z małoletnimi nie łamią obowiązującego prawa, ustalonych norm i zasad. Wszyscy małoletni są sprawiedliwie traktowani. Nie dzieli ich i nie dyskryminuje (ze względu na pochodzenie, poczucie tożsamości, wiek, płeć, status materialny, wygląd zewnętrzny, wiedzę i umiejętności).

11. Nie wykorzystuje wobec małoletnich relacji władzy lub przewagi fizycznej (zastraszanie, przymuszanie, groźby).

12. Nie stosuje żadnej formy przemocy fizycznej wobec małoletnich.

13. Nie stosuje żadnej formy przemocy psychicznej wobec małoletniego, np. takiej jak:

• izolowanie, pomijanie, obniżanie jego statusu w grupie,

• stygmatyzowanie małoletnich z powodu ich zdrowia, wyglądu, orientacji seksualnej, światopoglądu czy sytuacji majątkowej,

• wyszydzanie małoletnich, wyśmiewanie, ośmieszanie, poniżanie, wyzywanie, grożenie,

• agresywne wypowiedzi, komentarze i ataki na czatach, komunikatorach i forach internetowych,

• umieszczanie obraźliwych, ośmieszających małoletnich rysunków, zdjęć i filmów,

• rozpowszechnianie wszelkich nieprawdziwych, poniżających małoletnich materiałów,

• cyberstalking – śledzenie w sieci poczynań małoletnich i upublicznianie ich.

14. Nie stosuje naruszających godność małoletniego wypowiedzi o podtekście seksualnym, nie nawiązuje w wypowiedziach do aktywności bądź atrakcyjności seksualnej, w tym:

• komentarzy na temat ciała, wyglądu, ubioru z podtekstem seksualnym,

• dyskryminujących komentarzy odnoszących się do płci,

• wulgarnych lub niestosownych dowcipów i żartów, cmokania, itp.,

• nie pisze do małoletnich wulgarnych lub dwuznacznych smsów, e-maili,

• nie publikuje żadnych prywatnych zdjęć ani innych informacji o małoletnich i ich rodzinach w osobistych mediach społecznościowych, np. Facebooku, bez zgody zainteresowanych stron,

• nie wdaje się w prywatne rozmowy małoletnich w mediach społecznościowych, nie zamieszcza komentarzy i nie udostępnia zdjęć, w jakimkolwiek podtekście lub kontekście erotycznym, które mogłyby małoletnim wyrządzić krzywdę.

15. Nie narusza nietykalności osobistej małoletniego. Nie zachowuje się wobec niego w sposób dwuznaczny - pracownikowi nie wolno dotykać małoletniego w sposób, który mógłby zostać przez niego nieprawidłowo zinterpretowany.

16. Nie zmusza małoletniego do odbycia jakiekolwiek aktywności o charakterze seksualnym.

17. Zachowuje szczególną ostrożność wobec małoletnich, którzy doświadczyli nadużycia i krzywdzenia, w tym seksualnego, fizycznego bądź zaniedbania. Jeżeli małoletni dążyliby do nawiązania niestosownych bądź nieadekwatnych fizycznych kontaktów z dorosłymi, personel reaguje z wyczuciem, jednak stanowczo, a także pomaga małoletnim zrozumieć znaczenie osobistych granic.

18. Równoważy potrzebę nadzoru z prawem małoletnich do prywatności, np. nie otacza małoletnich nadmierną osobistą opieką, której oni nie potrzebują.

19. Stale nadzoruje małoletnich, każdorazowo upewniając się, że warunki, w których przebywają, są bezpieczne.

§ 5.

Zasady nawiązywania kontaktu z małoletnimi w godzinach pracy, za pomocą kanałów służbowych oraz w celach edukacyjnych lub wychowawczych

1. Kontaktując się z małoletnim personel traktuje go podmiotowo.

2. Kontakt z małoletnim nigdy nie może być niejawny bądź ukrywany, nie może wiązać się z jakąkolwiek gratyfikacją ani wynikać z relacji władzy.

3. Co do zasady kontakt z małoletnimi powinien odbywać się wyłącznie w godzinach pracy i dotyczyć celów mieszczących się w zakresie obowiązków personelu.

4. Personel nie zaprasza małoletnich do swojego miejsca zamieszkania, nie spotyka się z nimi prywatnie poza godzinami pracy.

5. Personel nie nawiązuje kontaktów z małoletnimi poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie do nich zaproszeń w mediach społecznościowych. Nie kontaktuje się z nimi poprzez prywatne kanały komunikacji (prywatny telefon, e-mail, komunikatory, profile w mediach społecznościowych).

6. Jeśli zachodzi taka konieczność, właściwą formą komunikacji z małoletnimi poza godzinami pracy są kanały służbowe (e-mail, telefon służbowy), a rodzice/opiekunowie prawni małoletnich muszą wyrazić zgodę na taki kontakt.

7. Utrzymywanie relacji towarzyskich lub rodzinnych (jeśli małoletni i jego rodzice /opiekunowie są osobami bliskimi dla członka personelu) wymaga zachowania poufności wszystkich informacji dotyczących innych małoletnich oraz ich rodziców/opiekunów.

§ 6.

Zasady bezpiecznych relacji między małoletnimi. Niedozwolone działania małoletnich.

1. Małoletni przestrzegają zasad i norm zachowania/postępowania ustalonych przez Ośrodek.

2. Małoletni uznają prawo innych małoletnich do odmienności i zachowania tożsamości ze względu na: pochodzenie etniczne, geograficzne, narodowe, religię, status ekonomiczny, cechy rodzinne, wiek, płeć, orientację seksualną, cechy fizyczne, niepełnosprawność. Nie naruszają praw innych małoletnich – nikogo nie dyskryminują ze względu na jakąkolwiek jego odmienność.

3. Zachowanie i postępowanie małoletnich wobec kolegów, innych osób nie może naruszać ich poczucia godności/wartości osobistej. Małoletni są zobowiązani do respektowania praw i wolności osobistych swoich kolegów i koleżanek, ich prawa do własnego zdania, do własnych poglądów, wyglądu i zachowania – w ramach społecznie przyjętych norm i wartości.

4. Kontakty między małoletnimi powinno cechować zachowanie przez nich wysokiej kultury osobistej; uprzejmość; życzliwość; poprawny, wolny od wulgaryzmów język.

5. Małoletni nie mogą kpić lub szydzić ze słabości kolegów i koleżanek, nie mogą ich wyśmiewać.

6. W kontaktach między sobą małoletni nie powinni zachowywać się prowokacyjnie i konkurencyjnie.

7. Bez względu na powód, agresja i przemoc fizyczna, słowna lub psychiczna wśród małoletnich nigdy nie może być przez nich akceptowana lub usprawiedliwiona. Małoletni nie mają prawa stosować z jakiegokolwiek powodu słownej, fizycznej i psychicznej agresji i przemocy wobec kolegów i koleżanek.

8. Małoletni mają obowiązek przeciwstawiania się wszelkim przejawom brutalności i wulgarności oraz informowania personelu o zaistniałych zagrożeniach.

9. Jeśli małoletni jest świadkiem stosowania przez innego małoletniego jakiejkolwiek formy agresji lub przemocy, ma obowiązek reagowania na nią, np: pomaga ofierze, chroni ją, szuka pomocy dla ofiary u osoby dorosłej.

10. Małoletni wiedzą, jak zachowywać się w sytuacjach, które zagrażają ich bezpieczeństwu lub bezpieczeństwu ich kolegów i koleżanek, gdzie i do kogo dorosłego mogą się w zwrócić o pomoc.

11. Jeśli małoletni stał się ofiarą agresji lub przemocy, może uzyskać w Ośrodku pomoc, zgodnie z obowiązującymi w nim procedurami.

§ 7.

Niedozwolone zachowania małoletnich – uczestników kursów

1. Stosowanie agresji i przemocy wobec kolegów i koleżanek, innych osób:

a) agresji i przemocy fizycznej w różnych formach, np.:

• bicie, uderzenie, popychanie, kopanie, opluwanie,

• wymuszenia,

• napastowanie seksualne,

• nadużywanie swojej przewagi nad inną osobą,

• fizyczne zaczepki,

• zmuszanie innej osoby do podejmowania niewłaściwych działań;

b) agresji i przemocy słownej w różnych formach, np.:

• obelgi, wyzwiska, wulgaryzmy,

• wyśmiewanie, drwienie, szydzenie,

• bezpośrednie obrażanie,

• plotki i obraźliwe żarty, przedrzeźnianie,

• groźby;

c) agresji i przemocy psychicznej w różnych formach, np.:

• poniżanie,

• wykluczanie, izolacja, milczenie, manipulowanie,

• pisanie na ścianach (np. w toalecie lub na korytarzu),

• wulgarne gesty,

• śledzenie, szpiegowanie,

• obraźliwe SMSy i MMSy,

• wiadomości na forach internetowych lub tzw. pokojach do czatowania,

• telefony i e-maile zawierające groźby, poniżające, wulgarne, zastraszające,

• niszczenie/zabieranie rzeczy należących do innego małoletniego,

• straszenie,

• szantażowanie.

2. Stwarzanie niebezpiecznych sytuacji, np. przynoszenie ostrych narzędzi, innych niebezpiecznych przedmiotów i substancji (środków pirotechnicznych, noży, zapalniczek).

3. Celowe nieprzestrzeganie zasad bezpieczeństwa podczas organizowanych zajęć. Celowe zachowania zagrażające zdrowiu bądź życiu. Przebywanie w miejscach niedozwolonych.

4. Uleganie nałogom, np. palenie papierosów, picie alkoholu.

5. Rozprowadzanie i stosowanie narkotyków/ środków odurzających.

6. Celowe niszczenie lub nieszanowanie własności innych osób oraz własności organizatora formy opieki. 

7. Kradzież, przywłaszczenie własności kolegów lub innych osób oraz własności organizatora formy opieki.

8. Wyłudzanie pieniędzy lub innych rzeczy od kolegów i koleżanek.

9. Wysługiwanie się innymi w zamian za korzyści materialne.

10. Rozwiązywanie w sposób siłowy konfliktów z kolegami. Udział w bójce.

11. Szykanowanie kolegów, koleżanek lub innych osób z powodu odmienności przekonań, religii, światopoglądu, płci, poczucia tożsamości, pochodzenia, statusu ekonomicznego i społecznego, niepełnosprawności, wyglądu.

12. Niereagowanie na niewłaściwe zachowania kolegów (bicie, wyzywanie, dokuczanie).

13. Aroganckie i niegrzeczne zachowanie wobec kolegów/koleżanek. Kłamanie, oszukiwanie kolegów, innych osób.

14. Fotografowanie lub filmowanie zdarzeń z udziałem innych małoletnich, osób bez ich zgody.

15. Upublicznianie materiałów i fotografii bez zgody obecnych na nich osób.

16. Stosowanie wobec kolegów, koleżanek, innych osób różnych form cyberprzemocy.

§ 8.

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do sieci Internetu oraz ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami z sieci

Do potencjalnych zagrożeń płynących z użytkowania sieci należy zaliczyć:

1. Dostęp do treści niezgodnych z celami wychowania i edukacji (narkotyki, przemoc, pornografia, patotreści, hazard),

2. Działalność innych użytkowników zagrażająca dobru małoletniemu.

§ 9.

Zasady korzystania z urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu

1. Na terenie Ośrodka dostęp małoletniego do Internetu możliwy jest pod nadzorem pracownika.

2. Małoletni może korzystać z Internetu tylko na komputerze z zainstalowanym programem filtrującym treści.

3. Korzystanie z multimediów, Internetu i programów użytkowych służy wyłącznie celom informacyjnym i edukacyjnym.

4. Małoletni obsługuje sprzęt komputerowy zgodnie z zaleceniami pracownika Ośrodka.

5. Odpowiedzialność za korzystanie przez małoletnich z prywatnego Internetu mobilnego ponoszą opiekunowie małoletnich.

§ 10.

Zasady korzystania z telefonów komórkowych i innych oraz innych urządzeń elektronicznych

1. Małoletni ma prawo korzystać z telefonu komórkowego oraz innych urządzeń elektronicznych zgodnie z ustalonymi przez Ośrodek zasadami.

2. Przez pojęcie „telefon komórkowy” rozumie się także smartfon, urządzenie typu smartwatch, itp.

3. Przez pojęcie „inne urządzenia elektroniczne” rozumie się także tablet, odtwarzacz muzyki, dyktafon, kamerę, aparat cyfrowy, słuchawki, itp.

4. Małoletni przynoszą na zajęcia telefony komórkowe oraz inny sprzęt elektroniczny na własną odpowiedzialność.

5. Małoletni nie mogą korzystać z telefonu komórkowego oraz innych urządzeń elektronicznych z dostępem do Internetu podczas zajęć organizowanych przez Ośrodek.

6. Telefony i inne urządzenia elektroniczne (np. tablety) można wykorzystywać podczas zajęć za zgodą pracownika prowadzącego zajęcia. Małoletni może korzystać z telefonu, a także innych urządzeń elektronicznych w celu wyszukania informacji niezbędnych do realizacji zadań podczas zajęć, po uzyskaniu zgody pracownika prowadzącego dane zajęcia lub na jego wyraźne polecenie.

7. Na terenie organizowanych przez Ośrodek zajęć i kursów zakazuje się małoletnim filmowania, fotografowania oraz utrwalania dźwięku na jakichkolwiek nośnikach cyfrowych.

8. Nagrywanie dźwięku i obrazu za pomocą telefonu, lub innych urządzeń jest możliwe jedynie za zgodą osoby nagrywanej lub fotografowanej. Niedopuszczalne jest nagrywanie lub fotografowanie sytuacji niezgodnych z powszechnie przyjętymi normami etycznymi i społecznymi oraz przesyłanie treści obrażających inne osoby.

§ 11.

Zasady ochrony małoletnich przed treściami szkodliwymi i zagrożeniami z sieci

1. Ośrodek podejmuje działania zabezpieczające małoletnich przed łatwym dostępem do tych treści z sieci, które mogą zagrażać ich prawidłowemu rozwojowi.

2. Pod pojęciem „treści szkodliwe i zagrożenia z sieci” rozumiane są:

• treści szkodliwe, niedozwolone, nielegalne i niebezpieczne dla zdrowia (pornografia, treści obrazujące przemoc, promujące działania szkodliwe dla zdrowia i życia dzieci, popularyzujące ideologię faszystowską i działalność niezgodną z prawem, nawołujące do samookaleczeń i samobójstw, korzystania z narkotyków;

• treści stwarzające niebezpieczeństwo werbunku dzieci do organizacji nielegalnych i terrorystycznych;

• różne formy cyberprzemocy, np. nękanie, straszenie, szantażowanie z użyciem sieci, publikowanie lub rozsyłanie ośmieszających, kompromitujących informacji, zdjęć, filmów z użyciem sieci oraz podszywanie się w sieci pod kogoś wbrew jego woli.

3. Podstawowe działania zabezpieczające małoletnich przed dostępem do treści szkodliwych i zagrożeń z sieci:

• monitorowanie działania i aktualizowanie programu antywirusowego, zapory sieciowej; stosowanie filtrów antyspamowych;

• propagowanie zasad bezpiecznego korzystania z sieci oraz działań uświadamiających zagrożenia płynące z użytkowania różnych technologii komunikacyjnych;

• poinformowanie rodziców/prawnych opiekunów małoletnich o polityce Ośrodka w zakresie reagowania na cyberprzemoc; w tym o działaniach Ośrodka na rzecz zapobiegania cyberprzemocy;

• podejmowanie interwencji w każdym przypadku ujawnienia lub podejrzenia cyberprzemocy lub ujawnienia niebezpiecznych treści;

• określenie procedury wskazującej osoby, do których należy się zwrócić oraz działania, które należy podjąć w sytuacji znalezienia niebezpiecznych treści na komputerze lub zjawiska doświadczonej/zaobserwowanej cyberprzemocy.

§ 12.

Zasady ochrony wizerunku małoletnich

1. Ośrodek uznając prawo małoletniego do prywatności i ochrony dóbr osobistych, zapewnia ochronę wizerunku małoletniego.

2. Wizerunek podlega ochronie na podstawie przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym, w ustawie o prawie autorskim o prawach pokrewnych, a także na podstawie ustawy o ochronie danych osobowych (RODO) – jako tzw. dane szczególnej kategorii przetwarzania.

3. Upublicznianie wizerunku małoletniego do 16 lat, utrwalonego w jakiejkolwiek formie (fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga wyrażenia zgody osoby sprawującej władzę rodzicielską lub opiekę nad małoletnim (wymóg art. 8 RODO).

4. Osoba małoletnia powyżej 16 roku życia ma prawo do wyrażenia zgody samodzielnie.

5. Zgody, o których mowa w pkt 3 i 4 są wyrażane w formie pisemnej – wyraźne i niedorozumiane. Zgody jw. są jednocześnie zgodami na rozpowszechnianie wizerunku małoletniego wskazaną w art. 81 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

6. Rodzice dziecka, opiekunowie lub małoletni poniżej 16 roku życia wyrażając zgodę na upublicznienie wizerunku małoletniego, określają precyzyjnie miejsca i kanały upubliczniania wizerunku, kontekst w jakim wizerunek będzie wykorzystany, a także okres upublicznienia.

7. Osoba wyrażająca zgodę otrzymuje klauzulę informacyjną o zasadach przetwarzania danych osobowych w postaci wizerunku małoletniego oraz jest informowana przez osobę reprezentującą administratora danych osobowych o przysługujących prawach, w tym prawie do wycofania zgody oraz innych, z godnie z art. 5 RODO.

8. Jeżeli wizerunek małoletniego stanowi jedynie szczegół całości, takiej jak zgromadzenie, krajobraz, publiczna impreza, zgoda rodziców/opiekunów lub małoletniego powyżej 16 roku życia na utrwalanie wizerunku małoletniego nie jest wymagana. Zabrania się umieszczania informacji pozwalających ustalić tożsamość osób ujętych na zdjęciu lub w innej formie publikacji.

9. Pracownikowi Ośrodka nie wolno umożliwiać przedstawicielom mediów utrwalania wizerunku małoletniego (filmowanie, fotografowanie, nagrywanie głosu) na terenie instytucji bez pisemnej zgody opiekuna małoletniego.

10. Niedopuszczalne jest podanie przedstawicielowi mediów danych kontaktowych do rodziców, opiekuna małoletniego – bez wiedzy i zgody tego rodzica, opiekuna.

§ 13.

Zasady ochrony danych osobowych małoletnich

1. Rodzice, opiekunowie małoletnich są informowani o przetwarzaniu danych osobowych dzieci poprzez klauzule informacyjne.

2. Ośrodek wdrożył odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia bezpieczeństwa przetwarzania danych osobowych.

3. Ośrodek wdrożył odpowiednią procedurę postępowania na wypadek wystąpienia naruszenia ochrony danych osobowych.

4. Dane osobowe małoletnich udostępniane są wyłącznie podmiotom uprawnionym do ich uzyskania.

Rozdział III

Procedury postępowania pracowników Ośrodka w przypadku wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa małoletniego

§ 14.

Postępowanie w przypadku podejrzenia lub zaistnienia naruszenia bezpieczeństwa cyfrowego małoletniego

I. Przypadek podejrzenia dostępu małoletnich do treści szkodliwych, niepożądanych i nielegalnych

Zapewnienie małoletnim bezpieczeństwa w Ośrodku jest jednym z najważniejszych jego zadań. Ujawnienie zjawiska cyberprzemocy wymaga podjęcia konkretnych działań interwencyjnych.

1. Ujawnienie przypadku cyberprzemocy:

Osobami, które mogą zgłosić o podejrzeniu lub zaistnieniu cyberprzemocy mogą być:

a) poszkodowany małoletni,

b) jego rodzice (opiekunowie),

c) inni małoletni,

d) świadkowie zdarzenia,

e) pracownicy.

2. Ustalenie okoliczności zdarzenia:

a) małoletni – ofiara lub świadek cyberprzemocy informuje pracownika Ośrodka o wystąpieniu takiego zjawiska,

b) pracownik Ośrodka dokonuje analizy zdarzenia i planuje dalsze postępowanie,

c) w miarę możliwości pracownik Ośrodka zabezpiecza dowody i ustala tożsamość sprawcy cyberprzemocy.

3. Zabezpieczenie dowodów:

a) wszelkie dowody cyberprzemocy powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane.

b) należy zanotować datę i czas otrzymania materiału, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e-mail, numer telefonu komórkowego, itp.) lub adres strony www, na której pojawiły się szkodliwe treści czy profil.

4. Zidentyfikowanie sprawcy cyberprzemocy:

a) pracownik Ośrodka podejmuje działania mające na celu identyfikację sprawcy cyberprzemocy.

b) w sytuacji, gdy ustalenie sprawcy nie jest możliwe, pracownik Ośrodka kontaktuje się z dostawcą usługi w celu usunięcia z sieci kompromitujących lub krzywdzących materiałów.

c) w przypadku, gdy zostało złamane prawo, a tożsamości sprawcy nie udało się ustalić, pracownik Ośrodka bezwzględnie kontaktuje się z policją.

5. Działania Ośrodka wobec ofiary cyberprzemocy:

a) małoletniemu udzielana jest porada, jak ma się zachowywać, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa: nie utrzymywać kontaktów ze sprawcą, nie kasować dowodów tj. e-maili, SMS-ów, MMS-ów, zdjęć, filmów. Ważna jest też zmiana danych kontaktowych np. na komunikatorze, zmiana adresu e - mail, a nawet w szczególnie trudnych sytuacjach numeru telefonu (oczywiście robią to rodzice).

b) podczas rozmowy bardzo ważna jest obserwacja małoletniego i zwrócenie uwagi na jego pozawerbalne zachowanie (zażenowanie, smutek, poczucie winy).

c) rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są informowani o zdarzeniu i otrzymują wsparcie ze strony pracownika Ośrodka.

6. Powiadomienie rodziców/opiekunów prawnych sprawcy i omówienie z nimi zachowania małoletniego:

a) rodzice/opiekunowie prawni małoletniego sprawcy są powiadomieni o zdarzeniu, zapoznani z dowodami oraz poinformowani o dalszym działaniu pracownika Ośrodka wobec sprawcy.

b) na każdym etapie postępowania pracownik Ośrodka współpracuje z rodzicami.

7. Działania pracownika Ośrodka wobec ustalonego sprawcy cyberprzemocy - uczestnika zajęć i kursów organizowanych przez Ośrodek:

a) Uświadomienie sprawcy skutków jego zachowania dla ofiary, pomoc w zmianie postępowania i postawy sprawcy.

b) Zastosowanie wobec sprawcy określonych w regulaminie zajęć/kursu środków dyscyplinujących.

II. Przypadek naruszenia prywatności dotyczącego nieodpowiedniego bądź niezgodnego z prawem wykorzystania danych osobowych lub wizerunku małoletniego

1. Ujawnienie przypadku niekorzystnego lub niezgodnego z prawem wykorzystania danych osobowych lub wizerunku małoletniego:

a) osobami, które mogą zgłosić podejrzenie lub zaistnienie dostępu do treści szkodliwych, niepożądanych i nielegalnych mogą być:

a) poszkodowany małoletni,

b) jego rodzice/opiekunowie prawni,

c) inni małoletni,

d) świadkowie zdarzenia,

e) pracownicy.

2. Ustalenie okoliczności zdarzenia:

a) małoletni, którego dane osobowe lub wizerunek zostały niewłaściwie i niezgodnie z prawem wykorzystane, informuje pracownika Ośrodka o wystąpieniu takiego zdarzenia.

b) pracownik Ośrodka dokonuje analizy zdarzenia i planuje dalsze postępowanie.

c) w miarę możliwości pracownik Ośrodka zabezpiecza dowody i ustala tożsamość sprawcy naruszenia prywatności osoby fizycznej.

3. Zabezpieczenie dowodów:

a) wszelkie dowody powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane przez rodziców/opiekunów prawnych małoletniego.

b) należy zachować dowód potwierdzający nienależne i niezgodne z prawem posługiwanie się danymi małoletniego lub jego wizerunkiem, treść wiadomości oraz, jeśli to możliwe, dane nadawcy (nazwę użytkownika, adres e- mail, numer telefonu komórkowego lub adres strony www, na której naruszono prywatność małoletniego).

4. Zidentyfikowanie sprawcy:

a) w przypadku, gdy dowody jasno wskazują na konkretnego sprawcę oraz potwierdzają, że sprawca zmierzał do wyrządzenia ofierze szkody majątkowej lub osobistej, dowody zabezpiecza się i przekazuje policji. W przypadku, gdy trudno to ustalić, identyfikacji dokonać powinna policja.

b) w przypadku znanego sprawcy – małoletniego uczestnika zajęć, kursu organizowanych przez Ośrodek, który jednak nie działał z powyższych pobudek, pracownik Ośrodka stosuje wobec niego określone w regulaminie zajęć/kursu środki dyscyplinujące.

5. Działania wobec ofiary:

a) małoletniemu udzielana jest porada, jak ma się zachowywać, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa: nie utrzymywać kontaktów ze sprawcą, nie kasować dowodów tj. e-maili, SMS-ów, MMS-ów, zdjęć, filmów. Ważna jest też zmiana danych kontaktowych np. na komunikatorze, zmiana adresu e - mail, a nawet w szczególnie trudnych sytuacjach numeru telefonu (robią to rodzice).

b) podczas rozmowy bardzo ważna jest obserwacja małoletniego i zwrócenie uwagi na jego pozawerbalne zachowanie (wstyd, zażenowanie, smutek, poczucie winy).

c) rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są informowani o zdarzeniu i otrzymują wsparcie ze strony Ośrodka. 

6. Powiadomienie rodziców/opiekunów prawnych sprawcy:

a) rodzice/opiekunowie prawni sprawcy są powiadomieni o zdarzeniu, zapoznani z dowodami oraz poinformowani o dalszym działaniu pracownika Ośrodka wobec sprawcy.

b) na każdym etapie postępowania pracownik Ośrodka współpracuje z rodzicami.

7. Działania wobec sprawcy:

a) Uświadomienie sprawcy skutków jego zachowania dla ofiary, pomoc w zmianie postępowania i postawy sprawcy.

b) Zastosowanie wobec sprawcy określonych w regulaminie zajęć/kursu środków dyscyplinujących.

III. Przypadek nawiązywania przez małoletnich niebezpiecznych kontaktów w Internecie – uwodzenie, zagrożenie pedofilią

1. Ujawnienie przypadku nawiązywania przez małoletnich niebezpiecznych kontaktów w sieci: uwodzenie, zagrożenie pedofilią:

Osobami, które mogą zgłosić powyższy przypadek mogą być:

a) poszkodowany małoletni,

b) jego rodzice/opiekunowie prawni,

c) inni małoletni (koleżanki, koledzy, przyjaciele).

2. Ustalenie okoliczności zdarzenia:

a) osoby, które zgłaszają przypadek niebezpiecznych kontaktów w sieci, informują pracownika Ośrodka o wystąpieniu takiego zdarzenia.

b) pracownik Ośrodka dokonuje analizy zdarzenia i planuje dalsze postępowanie.

c) w miarę możliwości zabezpiecza dowody i ustala tożsamość sprawcy naruszenia prywatności osoby fizycznej.

3. Zabezpieczenie dowodów:

Wszelkie dowody powinny zostać zabezpieczone i zarejestrowane przez rodziców/opiekunów prawnych małoletniego**,** np. zapisy rozmów w komunikatorach czy na portalach społecznościowych, zrzuty ekranowe, zdjęcia, wiadomości e-mail i przekazane policji.

4. Zidentyfikowanie sprawcy:

Ze względu na bezpieczeństwo nie należy podejmować samodzielnych działań w celu dotarcia do sprawcy, lecz udzielać wszelkiego możliwego wsparcia organom ścigania, m.in. zabezpieczyć i przekazać zebrane dowody. Identyfikacja sprawcy wykracza poza kompetencje i możliwości szkoły w większości przypadków uwodzenia przez Internet.

5. Działania wobec ofiary:

a) małoletniemu udzielana jest porada, jak ma się zachowywać, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa: nie utrzymywać kontaktów ze sprawcą, nie kasować dowodów tj. e-maili, SMS-ów, MMS-ów, zdjęć, filmów. Ważna jest też zmiana danych kontaktowych np. na komunikatorze, zmiana adresu e - mail, a nawet w szczególnie trudnych sytuacjach numeru telefonu (robią to rodzice).

b) podczas rozmowy bardzo ważna jest obserwacja małoletniego i zwrócenie uwagi na jego pozawerbalne zachowanie (wstyd, zażenowanie, smutek, poczucie winy).

c) rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są informowani o zdarzeniu i otrzymują wsparcie ze strony Ośrodka.

IV. Postępowanie w przypadku wystąpienia różnych form agresji i przemocy wobec małoletniego

Pracownik Ośrodka podejmuje interwencję w każdym przypadku ujawnienia lub podejrzenia wystąpienia różnych form agresji i przemocy wśród małoletnich – uczestników kursów organizowanych przez Ośrodek.

1. Osobami, które mogą zgłosić o podejrzeniu lub zaistnieniu cyberprzemocy mogą być:

a) poszkodowany małoletni,

b) jego rodzice (opiekunowie),

c) inni małoletni,

d) świadkowie zdarzenia,

e) pracownicy.

2. Interwencja podjęta przez pracownika Ośrodka wobec małoletniego, będącego ofiarą agresji lub przemocy, obejmuje:

a) ustalenie okoliczności zdarzenia;

b) zabezpieczenie dowodów;

c) poinformowanie o sytuacji rodziców/opiekunów prawnych małoletnich – uczestników zdarzenia;

d) objęcie pomocą poszkodowanego małoletniego; 

e) podjęcie działań wobec agresora/ agresorów, w tym zastosowanie środków dyscyplinujących zgodnie z obowiązującym regulaminem zajęć/kursu oraz rodzajem przewinienia;

f) powiadomienie policji, gdy sprawa jest poważna, zostało złamane prawo lub sprawca nie jest uczestnikiem szkolenia i jego tożsamość nie jest nikomu znana.

Na każdym etapie podjętej interwencji pracownik Ośrodka współpracuje z rodzicami/ opiekunami prawnymi ofiary.

3. Działania wobec ofiary:

a) Ofiara otrzymuje od pracownika Ośrodka wszelką niezbędną pomoc medyczną oraz poradę, jak ma się zachowywać, aby zapewnić sobie poczucie bezpieczeństwa.

b) Rodzice/opiekunowie prawni małoletniego są informowani o zdarzeniu i otrzymują wsparcie ze strony Ośrodka.

Rozdział IV

Organizacja procesu ochrony małoletnich

1. Obowiązki Ośrodka w zakresie wdrażania Standardów Ochrony Małoletnich

a) zatwierdzenie Standardów Ochrony Małoletnich i wdrożenie ich w życie

b) opublikowanie dokumentu w wersji skróconej

c) dostarczenie każdemu pracownikowi nowo zatrudnianemu do zapoznania się Standardy Ochrony Małoletnich,

d) gromadzenie w dokumentacji pracowniczej, oprócz innych dokumentów wymaganych prawem, oświadczenia z KRK, Zaświadczenia z Rejestru Przestępców na Tle Seksualnym, a w przypadku obywateli innych krajów: wymagane oświadczenia lub zaświadczenia;

e) określenie obiegu dokumentów związanych z rozpatrywaniem przypadków krzywdzenia małoletnich;

f) prowadzenie rejestru zgłaszanych spraw dotyczących podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich;

g) stosowanie do archiwizacji dokumentów wytworzonych w procesie rozpatrywania spraw krzywdzenia;

h) dokonywanie raz na dwa lata przeglądu i ewentualnej nowelizacji Standardów Ochrony Małoletnich.

2. Przygotowanie personelu do stosowania standardów oraz dokumentowania tej czynności

a) osobą odpowiedzialną za przygotowanie personelu do stosowania standardów jest kierownik Ośrodka. 

b) zatrudniany personel wyposażany jest w wiedzę z zakresu rozpoznawania krzywdzenia, objawów, identyfikacji ryzyka krzywdzenia i podejmowania, zgodnie z prawem właściwych działań; wiedzę z zakresu odpowiedzialności prawnej w przypadku zaniechania postępowania w celu ochrony i wsparcia małoletnich.

3. Dokumentowanie zdarzeń podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich i archiwizowanie wytworzonej dokumentacji.

a) dla każdego zdarzenia podejrzenia krzywdzenia lub krzywdzenia małoletnich zakładana jest imienna teczka z nazwiskiem małoletniego. Teczkę zakłada i prowadzi wyznaczona osoba.

b) do czasu zakończenia sprawy teczka pozostaje w siedzibie Ośrodka i jest należycie chroniona przed dostępem osób nieuprawnionych.

c) w teczce umieszcza się:

- zgłoszenie podejrzenia krzywdzenia lub zgłoszenie krzywdzenia

- protokół rozmowy ze zgłaszającym, o ile jest możliwym jego sporządzenie

- protokoły i notatki z rozmów z małoletnim

- protokoły z rozmów z osobą krzywdzącą – o ile taka będzie przeprowadzana

- korespondencję pomiędzy np. sądem rodzinnym, ośrodkiem pomocy społecznej i innymi

- plan wspierania małoletniego krzywdzonego

- karty monitorowania zachowań krzywdzonego, opinie pracowników Ośrodka

- ocena efektywności wsparcia

- wykaz telefonów, adresów instytucji świadczących wsparcie ofiarom przemocy.

4. Udostępnianie Standardów Ochrony Małoletnich  

Ośrodek opracował dwie wersje dokumentu Standardów Ochrony Małoletnich: skróconą (przeznaczoną dla małoletnich) i pełną. Obydwie są dostępne w siedzibie Ośrodka, ul. Pułaskiego 7/L1

5. Zasady przeglądu i aktualizacji dokumentu Standardy Ochrony Małoletnich

a) Ośrodek dokonuje oceny stopnia znajomości i poprawności stosowania Standardów Ochrony Małoletnich na bieżąco.

b) w przypadku zmian prawa, wymagającego ich wdrożenia w dokumencie nowelizacje są wprowadzane na tych samych zasadach, które obowiązywały przy wdrożeniu dokumentu do obrotu prawnego w Ośrodku.

c) ewaluację przeprowadza powołany przez Ośrodek zespół z użyciem technik:

− analizy dokumentu,

− wywiadów z rodzicami i małoletnimi - uczestnikami form pomocy.